Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γενικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γενικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 23 Ιανουαρίου 2017

Η αξία των πραγμάτων, σ' ένα μικρό κόμικ

Ζούμε σε έναν κόσμο περιτριγυρισμένοι από αντικείμενα. Γιατί μαζεύουμε πράγματα; Τι είναι αυτό που πραγματικά μας κατευθύνει στο να κρατάμε τα απομεινάρια του παρελθόντος;


via

Δευτέρα 16 Ιανουαρίου 2017

Το Ηράκλειο Αττικής

Μεταξύ μύθου και ιστορίας

Ηράκλειο 1890: 
Σε ώρα διαλείμματος
από την εργασία.
Ελάχιστα έως ανύπαρκτα τα αρχαιολογικά ευρήματα για τη «γέννηση» του Ηρακλείου, αναζητούνται από μελετητές στις αρχαίες πηγές και στους κλασικούς χρόνους όπου υπάρχουν οι πρώτες αναφορές για τον Δήμο Ηφαιστία και Ηφιστία ή Ιφιστία.

Οι αρχαιολόγοι Λούντβιχ Ρος και Κυριάκος Πιττάκης υποστήριξαν ότι πρόκειται για έναν Δήμο, αντικρούοντας ταυτόχρονα την άποψη του Βρετανού τοπογράφου, αρχαιολόγου Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ, που θεωρούσε ότι πρόκειται για δύο διαφορετικούς δήμους, Ιφιστιάδαι και Ηφαιστιάδαι.


Κυριακή 15 Ιανουαρίου 2017

Τοπωνύμια δήμων και συνοικιών της Αττικής στο παρελθόν

Είναι γνωστό ότι στο πέρασμα του χρόνου, πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά, στη χώρα μας, έχουν αλλάξει ονομασίες. Π.χ. η Λαμία λεγόταν Ζητούνι, το Αγρίνιο Βραχώρι, το Αίγιο Βοστίτσα κλπ.

Κάτι ανάλογο, σε μεγάλο όμως βαθμό, έγινε και στην Αττική. Ειδικά μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάσταση στο λεκανοπέδιο χιλιάδων προσφύγων, οι αλλαγές τοπωνυμίων ήταν πολλές.

Μπραχάμι ονομαζόταν παλαιότερα ο Άγιος Δημήτριος. Το όνομα προέκυψε μάλλον από κάποιον Εβραίο ιδιοκτήτη κτημάτων στην περιοχή, το όνομα του οποίου από Αβραάμ έγινε Μπραχάμης. Στην περιοχή, υπήρχαν παλιά δύο συνοικίες, το Σπιθάρι και τα Χελιώτικα (από το επίθετο ιδιοκτήτη εκτάσεων εκεί, Χελιώτη).

Το Αιγάλεω, αποσπάστηκε από τον Δήμο Αθηναίων το 1934 και έγινε ανεξάρτητη κοινότητα. Το αρχικό όνομα της κοινότητας ήταν Νέαι Κυδωνίαι, καθώς κατοικούνταν από πρόσφυγες που είχαν έρθει από τις Κυδωνίες (Αϊβαλί σήμερα), πόλη απέναντι από τη Λέσβο.

Ο Άλιμος αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητη κοινότητα το 1927, με το όνομα Καλαμάκι. Προφανώς, ο καλαμιώνας που υπήρχε στην περιοχή, έδωσε το όνομα στη νεοσύστατη κοινότητα.

Η Αργυρούπολη, αρχικά, ονομαζόταν Νέα Αργυρούπολη, από την ομώνυμη πόλη του Πόντου, νότια της Τραπεζούντας.

Η Δάφνη ονομαζόταν παλαιότερα Κατσιπόδι. Πρόκειται για μεσαιωνική ονομασία από τα κτήματα της οικογένειας Κατσιπόδη.

Χασάνι ονομαζόταν ως τη δεκαετία του 1950 περίπου, το Ελληνικό. Το όνομα αυτό οφείλεται στον πύργο του Χασάν πασά που υπήρχε εκεί επί τουρκοκρατίας.

Στα βυζαντινά χρόνια, Χαλκωματάδες, ονομαζόταν το (Νέο) Ηράκλειο, από τους πολλούς κατοίκους του που ασχολούνταν με την επεξεργασία του Χαλκού. Επί τουρκοκρατίας, το όνομα μετατράπηκε σε Αράκλι, για να φτάσουμε στο σημερινό Ηράκλειο. Μια από τις συνοικίες του, είναι η Καναπίτσα. Πήρε το όνομά της από τις πολλές λυγαριές που υπήρχαν εκεί, καθώς η λυγαριά λέγεται και καναπίτσα.

Η πιο πρόσφατη μετονομασία Δήμου της Αττικής έγινε το 1994.  Μέχρι τον Σεπτέμβριο του έτους αυτού τ
α Νέα Λιόσια, έγιναν Ίλιον. Στην αρχαιότητα, βρισκόταν εκεί ο Δήμος Τρώων. Το όνομα Λιόσια προέρχεται από την αρβανίτικη οικογένεια Λιόσα, που από τον 14ο αιώνα εγκαταστάθηκε στα σημερινά Άνω Λιόσια.

Κατά τον αείμνηστο Τάκη Νατσούλη, η Κηφισιά, τον 19ο αιώνα, ονομαζόταν Αλωνάρα, από τα αλώνια της περιοχής. Το σημερινό όνομά της οφείλεται στον Κηφισό ποταμό, που τη διαρρέει. Μια από τις περιοχές της Κηφισιάς, είναι ο Κοκκιναράς, που οφείλει το όνομά του στο κόκκινο χρώμα του αμμώδους και σχετικά απόκρημνου εδάφους.

Τα Μελίσσια, ονομάζονταν παλιά Ζωοδόχος Πηγή, από την ομώνυμη εκκλησία.
Η Μεταμόρφωση ήταν γνωστή ως Κουκουβάουνες. Στα αρχαία χρόνια, ονομαζόταν Γλαύκεια, από τις πολλές κουκουβάγιες που υπήρχαν σ' αυτή. Έτσι, από την κουκουβάγια, προέκυψε το Κουκουβάουνες. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, το όνομα Κουκουβάουνες, προήλθε από την κουκούβα, ένα είδος σταφυλιού που αφθονούσε στην περιοχή.

Ποδαράδες ονομαζόταν παλιά η Νέα Ιωνία. Το όνομα προέρχεται από την αθηναϊκή οικογένεια των Πλατυπόδων ή από τον Τούρκο αγά Μουσταφά Ποδαρά, που είχε κτήματα στην περιοχή. Κατά μία άλλη εκδοχή, προέρχεται από τις κολόνες (ποδάρια ή ποδαράδες) του Αδριάνειου υδραγωγείου, που υπήρχαν παλιά σε δυο σημεία του Ποδονίφτη. Με την εγκατάσταση των πρώτων προσφύγων στην περιοχή, πήρε το όνομα Νέα Πισιδία (από την Πισιδία, χώρα της Μικράς Ασίας), που υπερίσχυσε του Νέα Σπάρτη (Σπάρτη, πόλη της Μικράς Ασίας).
Συνοικίες της Νέας Ιωνίας είναι, μεταξύ άλλων, η Σαφράμπολη (από την ομώνυμη πόλη της Μ. Ασίας), Καλογρέζα (από παραφθορά της λέξης Καλογριά, που αναφερόταν στην Αγία Φιλοθέη) και Περισσός.

Περισσός ονομαζόταν ένα ρέμα που βρισκόταν παλιά στην περιοχή και κατέληγε στον Ποδονίφτη. Στα μεσαιωνικά χρόνια, στο ρέμα χυνόταν εκτός από τα βροχόνερα και το πλεονάζον (περισσό) νερό, του Αδριάνειου υδραγωγείου.

Ποδονίφτης ονομαζόταν η ευρύτερη περιοχή Νέας Φιλαδέλφειας και Νέας Χαλκηδόνας, από το ομώνυμο ρέμα που υπήρχε εκεί. Για την ονομασία του ρέματος, υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Ότι προέρχεται από τα κτήματα της αθηναϊκής οικογένειας Ποδονίφτη. Σύμφωνα με άλλη άποψη, η ονομασία προέρχεται από το λίγο νερό που δεχόταν το ρέμα από τον Κηφισό (μέσω… του Περισσού) και σύμφωνα με την Τρίτη εκδοχή, ότι παλιά, στην περιοχή του ρέματος γίνονταν ασκήσεις από στρατιώτες που έρχονταν από την Αθήνα. Οι στρατιώτες αυτοί έπλεναν τα πόδια τους στο ρέμα, που πήρε το όνομα Ποδονίφτης!

Ο Ποδονίφτης αναφέρεται και στις "Παραδόσεις" του Νικόλαου Πολίτη για τη… νεράιδα του. Όπως γράφει ο "πατέρας" της ελληνικής λαογραφίας, μια φορά, ένας διαβάτης περνούσε μεσάνυχτα από το ρέμα. Ξαφνικά, άκουσε κλάματα μικρού παιδιού. Ψάχνοντας στα χαμόκλαδα, βρήκε ένα πανέμορφο παιδάκι που έκλαιγε και το πήρε στην αγκαλιά του. Το παιδί όμως, τον άρπαξε απ' τον λαιμό και θα τον έπνιγε, αν δεν προλάβαινε να φωνάξει "Βοήθα Χριστέ και Παναγιά!". Τότε, η νεράιδα που παρουσιαζόταν ως μικρό παιδί για να ξεγελά τους ανθρώπους και να τους πνίγει, εξαφανίστηκε!

Από το 1927, η Νέα Φιλαδέλφεια πήρε το σημερινό της όνομα από την ομώνυμη πόλη της Μ. Ασίας. Περιοχή της Νέας Φιλαδέλφειας είναι ο Κόκκινος Μύλος. Οφείλει το όνομά του στο ομώνυμο εξοχικό κέντρο που υπήρχε εκεί προπολεμικά. Στην ίδια περιοχή, υπήρχε παλιά και υδρόμυλος.

Το Νέο Ψυχικό ονομαζόταν παλιά Ανθόκηπος από τις πολλές καλλιέργειες λουλουδιών που υπήρχαν εκεί.
Η περιοχή του Παλαιού Φαλήρου ήταν γνωστή ως Τρεις Πύργοι, από τους πύργους που χρησίμευαν ως παρατηρητήρια για τα πειρατικά πλοία που υπήρχαν εκεί. Μια από τις συνοικίες του είναι και η Αμφιθέα, γνωστή και ως Βουρλοπόταμος, καθώς από την αρχαιότητα ήταν ελώδης τόπος με βούρλα.

Και μία… άσχετη πληροφορία. Στο Παλαιό Φάληρο, λειτούργησε ο πρώτος ζωολογικός κήπος της Αθήνας (από το 1900 ως το 1916).

Μαγκουφάνα, ονομαζόταν παλαιότερα η Πεύκη. Για το όνομα αυτό, υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Ότι προέρχεται από τα κτήματα χήρας της οικογένειας Μαγκαφά, που είχε στην ιδιοκτησία της την περιοχή. Σύμφωνα με άλλη άποψη, το όνομα οφείλεται σε κάποια Άννα, που ήταν ανύπαντρη και την αποκαλούσαν "μαγκούφα". Η Άννα είχε πάει στην φημισμένη για το υγιεινό της κλίμα περιοχή, για να θεραπευτεί από τη φυματίωση. Μάλιστα, κάποιοι ισχυρίζονται ότι η Άννα (η) μαγκούφα ήταν υπηρέτρια του μεγαλοκτηματία Κατσίμπαλη…
Από το 1960, η Μαγκουφάνα μετονομάστηκε σε Πεύκη.

Ο Ταύρος ονομαζόταν Νέα Σφαγεία, από τα σφαγεία που λειτουργούσαν εκεί από το 1915, ως περίπου το 1968.

Η Φιλοθέη, το 1934 αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητη κοινότητα με το όνομα Νέα Αλεξάνδρεια, όνομα που οφειλόταν στον Αλεξανδρινό αρχιτέκτονα Γ. Αρχοντούλη, που από το 1907 είχε στην ιδιοκτησία του μεγάλο μέρος της περιοχής και είχε εκπονήσει το ρυμοτομικό της σχέδιο.

Ο Κορυδαλλός ονομαζόταν Κουτσικάρι, από τον φαρμακοποιό και δήμαρχο της Αθήνας Εμμανουήλ Κουτσικάρη (1812-1865), που είχε στην ιδιοκτησία του πολλά κτήματα στην περιοχή.

Οι Αχαρνές είναι γνωστές και ως Μενίδι. Το όνομα αυτό προέρχεται πιθανότατα από το επώνυμο του τιμαριούχου βυζαντινού άρχοντα Μενίδη και βρίσκεται σε χρήση ήδη από τον 12ο αιώνα.

Το Τατόι, περιοχή γνωστή από το στρατιωτικό αεροδρόμιο και τα, τέως, βασιλικά κτήματα, οφείλει το όνομά του στην αρβανίτικη οικογένεια Τατόη που εγκαταστάθηκε εκεί τον 14ο αιώνα. Το Τατόι είναι βέβαια γνωστό και ως Δεκέλεια.

Τέλος, η Φυλή είναι γνωστή και ως Χασιά, που εσφαλμένα θεωρήθηκε ως αλβανική λέξη, καθώς προήλθε από τη θέση του χωριού και του παλιού δρόμου που χάνονταν απότομα μέσα στις πτυχώσεις του εδάφους και ήταν αθέατα από την πεδιάδα και τους πρόποδες της Πάρνηθας.


Πέμπτη 12 Ιανουαρίου 2017

Εuropeana Music: μια νέα διαδικτυακή πηγή γεμάτη μουσική!

Το ψηφιακό ηχητικό αποθετήριο Europeana Sounds λάνσαρε επισήμως μια νέα διαδικτυακή πηγή γεμάτη μουσική προς εξερεύνηση και διασκέδαση: την Europeana Music. Στο www.europeanasounds.eu/sounds/music θα βρείτε μεταξύ άλλων τις πρώιμες

ηχογραφήσεις του Mozart, μια συναυλία των Smashing Pumpkin και περίπου 250.000 μοναδικά πολιτιστικά αντικείμενα, για επαγγελματίες μουσικούς, ακαδημαϊκούς, αλλά και για όποιον αγαπά τη μουσική.


Το Europeana Music είναι το νέο πολιτιστικό προϊόν της Europeana, της ψηφιακής πλατφόρμας που συγκεντρώνει την πλούσια ευρωπαϊκή ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά και την καθιστά προσβάσιμη στο κοινό, για έρευνα, μάθηση, εργασία ή ακόμα και διασκέδαση. Μουσικοί, ιστορικοί, ακαδημαϊκοί ή κάποιος που αναζητά κάτι καινούργιο μπορούν να ψάξουν, να περιηγηθούν και να κατεβάσουν περιεχόμενο υψηλής ποιότητας από 50 ευρωπαϊκά ινστιτούτα σε ένα μόνο site.


Πρόκειται ουσιαστικά για μια θεματική συλλογή ψηφιακών αρχείων μουσικής από την μεγάλη βάση δεδομένων της Europeana, με μεγάλο εύρος και ποικιλία που εκτείνεται από τον Monteverdi μέχρι ηχογραφήσεις σπάνιων τραγουδιών, παραδοσιακών χορών, ή ακόμα και συναυλιών σύγχρονων συγκροτημάτων. Επιπρόσθετα, εκτός από την περιήγηση στο site, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν και να ακούσουν σπουδαία άγνωστα τραγούδια από την τεράστια συλλογή του ραδιοφώνου Europeana Radio. 

Να σημειωθεί ότι το λανσάρισμα του αποθετηρίου Europeana Music έγινε επίσημα κατά τη διάρκεια του 2ου Διεθνούς Συνεδρίου του Europeana Sounds “Ξεκλειδώνοντας μουσικές συλλογές”, που έλαβε χώρα στη Λιθουανία στις αρχές Νοεμβρίου, στο Πανεπιστήμιο Vilnius.


H Europeana αποτελεί την ευρωπαϊκή ψηφιακή πλατφόρμα για την πολιτιστική κληρονομιά, συλλέγοντας και παρέχοντας online πρόσβαση σε 10 εκατομμύρια ψηφιακά αντικείμενα από 3.500 βιβλιοθήκες, αρχεία, οπτικοακουστικές συλλογές και μουσεία όλης της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων βιβλίων, φωτογραφιών, μουσικών αρχείων, αντικειμένων 3D, ακόμα και πινάκων ζωγραφικής.

Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα Europeana Sounds, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δίνει διαδικτυακή πρόσβαση σε έναν σημαντικό αριθμό οπτικοακουστικών ψηφιακών αντικειμένων. Περισσότερες από 1.000.000 ηχογραφήσεις υψηλής ποιότητας είναι διαθέσιμες μέσα από την Ευρωπαϊκή πολιτιστική πύλη Europeana, καλύπτοντας ένα εντυπωσιακό εύρος θεμάτων από την κλασική μέχρι την παραδοσιακή μουσική και από τις προφορικές παραδόσεις μέχρι και τους ήχους της φύσης.


Μεταξύ των 24 ευρωπαϊκών φορέων που συμμετέχουν στο Europeana Sounds, συμμετέχουν και δύο φορείς από τη χώρα μας. Συγκεκριμένα, η Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής εμπλουτίζει το ηχητικό τοπίο του προγράμματος με περισσότερα από 9.000 αρχεία από την πλούσια μουσική παράδοση της χώρας μας, ενώ το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο έχει αναλάβει την τεχνική υποδομή του έργου.

Δευτέρα 9 Ιανουαρίου 2017

ΚΛΕΙΣΤΑ την Τρίτη 10/1/17 όλα τα σχολεία του Δήμου Ηρακλείου Αττικής


ΚΛΕΙΣΤΑ την Τρίτη 10/1/17 όλα τα σχολεία του Δήμου Ηρακλείου Αττικής λόγω επιδείνωσης του καιρού, για να προφυλαχθούν τα παιδιά από το κρύο, αλλά κυρίως, από τυχόν ατυχήματα εξαιτίας του αυριανού παγετού. 


Οι δημοτικοί παιδικοί σταθμοί θα λειτουργήσουν κανονικά.

Για την υπόλοιπη καθημερινότητα, ο μηχανισμός του Δήμου παραμένει σε επιφυλακή για να αντιμετωπίσει τις όποιες παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσει η κακοκαιρία και να κρατήσει λειτουργική την πόλη.


Για οποιοδήποτε ζήτημα προκύψει και χρίζει άμεσης αντιμετώπισης οι πολίτες μπορούν να επικοινωνούν με τον Δήμο τις εργάσιμες ώρες στον ειδικό πενταψήφιο αριθμό 15277 (αστική χρέωση) και για όλο το υπόλοιπο 24ωρο στο κινητό τηλέφωνο: 6974957373.

Επίσης, ο Δήμος θα διαθέτει τα επιβατικά οχήματα που έχει στην κατοχή του για την εξυπηρέτηση πολιτών που χρήζουν έκτακτης βοήθειας στην μετακίνηση (π.χ. επείγουσα ανάγκη για λόγους υγείας, ΑμΕΑ, κλπ).

Παρακαλούνται οι πολίτες να μην βγάλουν στους δρόμους ογκώδη απορρίμματα, καθώς, ελέω των συνθηκών, τέτοιου είδους αποκομιδή θα είναι δύσκολη.
Η κατάσταση θα επανεξεταστεί αύριο το βράδυ και θα υπάρξουν οι ανάλογες ανακοινώσεις, ανάλογα και με τις προβλέψεις, για την Τετάρτη 11/1/17.

Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2017

34 Συνταγές από ένα καλόγερο

Το βιβλίο που παρατίθεται, δεν είναι ένα συνηθισμένο βιβλίο συνταγών.
Ο γέροντας Δοσίθεος της 
Μονής Παναγίας Τατάρνης, αποκαλύπτει 34 μοναστηριακές συνταγές όπως αυτός μοναδικά ξέρει να αφηγείται.


Ο ίδιος λέει για την μαγειρική:

"Η μαγειρική είναι πάνω απ' όλα υπόθεση αγάπης. Μαγειρεύοντας και αναλισκόμενος κανείς μέσα σε κρεμμύδια και σκόρδα, πρέπει να αναλογίζεται ότι το κάνει με αγάπη για τον συνάνθρωπο, με πολύ μεγάλη χαρά και πνευματική αγαλλίαση. Μόνο έτσι γίνεται το φαγητό καλό".

PDF, Μέγεθος: 13.5 MB, Σελίδες: 34
Πηγή: dwrean.net

Τετάρτη 4 Ιανουαρίου 2017

Πώς ακουγόταν η ψαλμωδία στην Αγία Σοφία...;

Ένα πανεπιστήμιο προσπάθησε να ξαναδημιουργήσει τον ήχο μέσα στο ναό, έπειτα από περίπου 700 χρόνια! Ακούστε τη μοναδική ακουστική εξομοίωση...




Η Αγία Σοφία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Κωνσταντινούπολης.  Τα τελευταία χρόνια, επιστήμονες του πανεπιστημίου Stanford προσπαθούν να αναπαράγουν ψηφιακά την εμπειρία της παρουσίας κάποιου μέσα στην Αγία Σοφία, όπως ήταν όταν λειτουργούσε πριν αιώνες. Σε συνεργασία με τη χορωδία Cappella Romana, αναπαρήγαγαν ψηφιακά την ακουστική της εκκλησίας, ψάλλοντας εκκλησιαστικούς ύμνους στην αίθουσα κονσέρτων του πανεπιστημίου, σαν να βρίσκονταν μέσα στην Αγία Σοφία. 

Οι προσπάθειές τους εντάσσονται σε πολυετή συνεργασία μεταξύ διαφόρων τμημάτων του Στάνφορντ, που προσπαθεί να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα: μπορεί η σύγχρονη τεχνολογία να μας βοηθήσει να ταξιδέψουμε πίσω στο χρόνο; Το σχέδιο «Icons of Sound» εστιάζει στο εσωτερικό της Αγίας Σοφίας, χρησιμοποιώντας ηχογραφήσεις μέσα στο χώρο καθώς και άλλη οπτική και ακουστική έρευνα ώστε να εξακριβωθεί η ακουστική του χώρου και να μπορέσει να γίνει αντιγραφή της. 

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία ώστε να αντιγράψουν την εμπειρία του να βρίσκεται κάποιος μέσα στην Αγία Σοφία – τα σχεδόν 1.500 χρόνια της ύπαρξής της....
Αν, όμως, η ακουστική του μεγαλειώδους οικοδομήματος έχει μείνει ίδια, είναι πάρα πολλές οι αλλαγές στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που την περιβάλλουν. «Η Αγία Σοφία έχει γίνει αντικείμενο πολιτισμικών συγκρούσεων, επικών διαστάσεων», γράφει ο ερευνητής του ινστιτούτου Smithsonian Φέργκους Μπορντεβιτς. «Φέρει την κληρονομιά του μεσαιωνικού Χριστιανισμού, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, του αναδυόμενου Ισλάμ και της σύγχρονης κοσμικής Τουρκίας». 

Εγκαινιάσθηκε, το 537 μ.Χ., από τον Ιουστινιανό πάνω στα ερείπια εκκλησίας που είχε ανεγερθεί το 360 μ.Χ. επί Κωνσταντίνου Α’, αλλά είχε καταστραφεί στη διάρκεια της Στάσης του Νίκα το 532 μ.Χ. Μετά την Άλωση έγινε τζαμί από τους Οθωμανούς και από το 1935 λειτουργεί ως μουσείο, αν και στην Τουρκία υπάρχουν πολλές εθνικιστικές οργανώσεις που ζητούν να γίνει και πάλι τέμενος. Χριστιανικοί ύμνοι έχουν να ακουστούν αιώνες στο εσωτερικό της. 

Για να αναπαράγουν τον μοναδικό της ήχο, τα μέλη της χορωδίας τραγούδησαν ακούγοντας ταυτόχρονα με ακουστικά τον ήχο στο εσωτερικό της εκκλησίας, γεγονός που όπως παραδέχονται επηρέασε πολύ την απόδοσή τους, τόσο στο τέμπο όσο και στο ισοκράτημα. Κατόπιν το τραγούδι τους μπήκε στον ίδιο ακουστικό εξομοιωτή που έπαιζε στη διάρκεια της ζωντανής τους εμφάνισης από μεγάφωνα στην αίθουσα – το αποτέλεσμα είναι πως ο ακροατής απολαμβάνει ακριβώς τον ίδιο ήχο που θα άκουγε εάν εκείνος βρισκόταν μέσα στην Αγία Σοφία όπου τραγουδούσε η χορωδία!... 


Τρίτη 3 Ιανουαρίου 2017

Τις λέξεις δεν τις φέρνει ο άνεμος…

Ας θυμόμαστε ότι οι λέξεις έχουν τεράστια δύναμη όταν καταλήγουν να επηρεάζουν το είδος της εμπειρίας που βιώνουμε.
Υπάρχει μια σχετική ιστορία από την Ιαπωνία που μας θυμίζει την απίστευτη ισχύ των λέξεων και την ικανότητά τους να μεταβάλλουν τα συναισθήματά μας:


Ήταν κάποτε ένας σαμουράι, δεινός ξιφομάχος μα χαρακτήρας εγωκεντρικός και αλαζόνας. Νόμιζε πως ήταν κάποιος όταν σκότωνε κι έτσι έψαχνε διαρκώς ευκαιρίες να προκαλέσει, ακόμη και για ασήμαντη αφορμή. Με τον τρόπο αυτό ο σαμουράι συντηρούσε την ιδέα που είχε για τον εαυτό του και τον άτεγκτο χαρακτήρα του.

Κάποτε πήγε σ’ ένα χωριό και είδε κόσμο να συρρέει σε ένα μέρος. Ο σαμουράι έκοψε το δρόμο ενός από αυτούς τους ανθρώπους και τον ρώτησε κοφτά:


“Που πηγαίνετε όλοι τόσο βιαστικά;”

“Ευγενικέ πολεμιστή”, αποκρίθηκε ο άνδρας που μάλλον είχε ήδη αρχίσει να τρέμει για τη ζωή του, “πηγαίνουμε να ακούσουμε τον δάσκαλο Ουέι”.

“Ποιος είναι αυτός ο Ουέι;”.
“Μα πως είναι δυνατόν να μην γνωρίζεις τον δάσκαλο Ουέι, που είναι γνωστός σε όλη την περιοχή;”

Ο σαμουράι ένιωσε άσχημα και πρόσεξε το σεβασμό με τον οποίο μιλούσε ο χωρικός για τον εν λόγω δάσκαλο και όχι για ένα σαμουράι σαν αυτόν. Αποφάσισε λοιπόν πως η δική του φήμη θα ξεπερνούσε εκείνη του Ουέι κι έτσι ακολούθησε το πλήθος στην αχανή αίθουσα που δίδασκε ο δάσκαλος Ουέι.

Ο Ουέι ήταν ηλικιωμένος και κοντός κι αυτό προκάλεσε την περιφρόνηση και τη συγκρατημένη οργή του σαμουράι. Ο Ουέι άρχισε να μιλά.

“Στη ζωή ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε μια πληθώρα πανίσχυρων όπλων, αλλά για μένα το πιο ισχυρό απ’ όλα είναι η λέξη”.

Μόλις το άκουσε ο σαμουράι, δεν κρατήθηκε και φώναξε:

“Μόνο ένας γέρος σαν εσένα θα μπορούσε να κάνει ένα τέτοιο σχόλιο”, είπε και τράνηξε το σπαθί του, την κατάνα, από το ζωνάρι του. Ύστερα, κραδαίνοντας την, συνέχισε:

“Αυτό είναι ένα πανίσχυρο όπλο και όχι τα λόγια σου”.

Τότε ο Ουέι, κοιτάζοντάς τον κατάματα, απάντησε:


“Είναι φυσικό κάποιος σαν εσένα να μιλά έτσι’ είναι προφανές πως δεν είσαι παρά ένας μπάσταρδος, ένας ακαλλιέργητος αγροίκος, ένας αμόρφωτος και σκέτος παλιάνθρωπος”.

Στο άκουσμα των λόγων αυτών, ο σαμουράι κοκκίνισε ολόκληρος και με σώμα άκαμπτο και μυαλό θολωμένο κινήθηκε καταπάνω του.

“Γέροντα, αποχαιρέτα τη ζωή, διότι ήρθε το τέλος σου”.

Τότε εντελώς απρόσμενα ο Ουέι άρχισε να ζητά συγνώμη.

“Συγχώρα με, άρχοντά μου, δεν είμαι παρά ένας κουρασμένος ηλικιωμένος άνθρωπος και η γλώσσα μου καμιά φορά δεν ξέρει τι λέει. Μπορεί η ευγενική καρδιά του πολεμιστή που κουβαλάς στο στήθος σου να συγχωρήσει τούτο τον ανόητο, που πάνω στην τρέλα του σε σύγχυσε;”

Ο σαμουράι κοκάλωσε και ύστερα από λίγο απάντησε ως εξής:

“Μα φυσικά, ευγενικέ δάσκαλε Ουέι, δέχομαι τη συγνώμη σου”.


Τότε ο Ουέι τον κοίταξε στα μάτια και του είπε:

“Φίλε μου, πες μου τώρα: είναι ή δεν είναι πανίσχυρα τα λόγια ενός ανθρώπου;”



Τις λέξεις δεν τις φέρνει ο άνεμος… Οι λέξεις δημιουργούν πραγματικότητες. 
Γι’ αυτό να αναζητάτε λέξεις που βοηθούν και δεν ακυρώνουν.

Ίσως να εκπλαγείτε με ό,τι αρχίσει να συμβαίνει στη ζωή σας.



Δευτέρα 2 Ιανουαρίου 2017

Θάργηλος ἄρτος

Η αναζήτηση για τις ρίζες του εθίμου της βασιλόπιτας, μας οδηγεί πίσω, στην αρχαιότητα, στις προσφορές άρτου ή και μελιπήκτων των αρχαίων ημών προγόνων, προς τους θεούς, κατά τη διάρκεια εορτών.

Το κόψιμο της "βασιλόπιτας" είναι από τα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν.

Οι λαογράφοι αναζητούν τη ρίζα του εθίμου στην αρχαιοελληνική παράδοση. Οι Αρχαίοι Έλληνες προσέφεραν στους θεούς σε κάθε μεγάλη καμπή του χρόνου ή της ζωής τους «εορταστικούς άρτους». ..

Κάθε Αθηναίος στρατιώτης, πριν ξεκινήσει για τον πόλεμο, αφιέρωνε στον Άρη, το θεό του πολέμου, τρία ψωμάκια. Ένα για να πάει καλά, ένα για να νικήσει και το τρίτο για να γυρίσει γερός και αρτιμελής.

Οι κυνηγοί, για να έχουν πλούσιο κυνήγι αφιέρωναν παρόμοια ψωμάκια στη θεά Άρτεμη, την προστάτιδα του κυνηγιού.

Οι θεριστάδες της γης αφιέρωναν αρτίδια στη θεά Δήμητρα, που τα ονόμαζαν «θαλύσια αρτίδια» στη γιορτή της συγκομιδής και απλώς «άρτους» ή «πλακούντες» στη γιορτή των Θεσμοφορίων.

Ο λαογράφος Φίλιππος Βρεττάκος στο βιβλίο του “Οι δώδεκα μήνες του έτους και αι κυριώτεραι εορταί των” αναφέρει:

«Οἱ πρόγονοί μας εἰς τὴν ἀρχαιότητα, κατὰ τὰς μεγάλας ἀγροτικὰς ἑορτάς, προσέφερον εὶς τοὺς θεούς, ὡς ἀπ΄ ἀρχήν, ἕναν ἄρτον. Ἐπὶ παραδείγματι κατὰ τὴν ἑορτὴν τοῦ θερισμοῦ, ποὺ ἐλέγετο Θαλύσια καὶ ἦτο ἀφιερωμένη εἰς τὴν Δήμητραν, κατασκευάζετο ἀπὸ τὸ νέον σιτάρι ἕνας μεγάλος ἑορταστικὸς ἄρτος (ἕνα καρβέλι), ποὺ ἐλέγετο «Θαλύσιος ἄρτος», κατὰ δὲ τὴν πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀπόλλωνος ἑορτήν, τῶν Θαργηλιῶν, ἐψήνετο, κατὰ τὸ ἔθιμον, ὁ «θάργηλος ἄρτος».

Τα Θαργήλια γιορτάζονταν την 16η και την 7η ημέρα του μηνός Θαργηλιώνος προς τιμή του Απόλλωνος Δηλίου στην Αθήνα, τη Μίλητο, τη Δήλο και πολλές άλλες Ιωνικές πόλεις.

Η γιορτή άρχιζε με θυσία μιας άμναδος και ενός κριού. Ακολουθούσε πομπή και μετά μουσικοί αγώνες από κυκλικό χορό, όπου ο νικητής έπαιρνε ως βραβείο τρίποδα, τον οποίο αφιέρωνε στο «Πύθιον», ιερό του Θεού που είχε ιδρυθεί από τον Πεισίστρατο.

Στη συνέχεια τα παιδιά τοποθετούσαν στις εξώθυρες των οικιών τους την «ειρεσιώνη» δηλαδή κλαδί ελιάς παγκάρπου. Προσφέρονταν θυσίες και καρποί, ενώ από τους πρώτους ώριμους σπόρους ζύμωναν τον άρτο «Θάργηλο».

Επίσης υπάρχουν αναφορές ότι παρόμοιοι άρτοι δίνονταν και κατά την διάρκεια της αρχαιοελληνικής εορτής των «Κρονίων» και αργότερα των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων».Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν τις συνήθειες των Αρχαίων Ελλήνων.

Στα Σατουρνάλια, γιορτή των Ρωμαίων αφιερωμένη στο θεό Σατούρνους, ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο και τον θεωρούσαν θεό της γονιμότητας, καθιέρωσαν τυπικές θυσίες και διάφορα έθιμα, όπως την ανταλλαγή μικρών δώρων, υπαίθριες αγορές και τυχερά παιχνίδια ακόμα και για τους δούλους.

Ανάμεσα στα έθιμα της γιορτής ήταν και η συνήθεια να ζυμώνουν πλακούντες, που στη συνέχεια τους έτρωγαν, για να πάρουν δύναμη.

Οι πλακούντες ήταν οι μακρινοί πρόγονοι των πιτών και των κέικ. Η ζύμη τους ήταν παρόμοια με τη ζύμη των ψωμιών, αλλά ήταν εμπλουτισμένη με γάλα, λίπος, μυρωδικά, μπαχαρικά κ.α.


Οι Ρωμαίοι είναι οι πρώτοι που καθιέρωσαν στους πλακούντες εκείνους το μεταλλικό νόμισμα για υγεία και καλή χρονιά.


Πρόσθεταν μάλιστα και μικρό κομμάτι πάπυρο, που αν τύχαινε σε δούλο του σπιτιού, του χάριζαν την ελευθερία. Τα επόμενα χρόνια παρέλαβαν οι Φράγκοι το έθιμο, οι οποίοι το διέδωσαν, αν και υπάρχει η αναφορά ότι για πολλούς αιώνες δεν τοποθετούνταν νόμισμα αλλά ένα φασόλι μέσα στη πίτα και αυτός που το έβρισκε, ανακηρυσσόταν ο «Βασιλιάς της βραδιάς» ή «Φασουλοβασιλιάς».

Κυριακή 1 Ιανουαρίου 2017

2 0 1 7

Ό,τι καλύτερο για το 2017...με τις αναμνήσεις του παρελθόντος, τις δυσκολίες του παρόντος και την ελπίδα του μέλλοντος.

Δευτέρα 26 Δεκεμβρίου 2016

Τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες

Από που προέρχονται οι ονομασίες των αγαπημένων χριστουγεννιάτικων εδεσμάτων;

Τα μελομακάρονα έχουν ετυμολογικά αρχαιοελληνική προέλευση,
αν στο πρώτο άκουσμά του, το όνομά τους παραπέμπει στο «ιταλικό» μακαρόνι. Στα λεξικά αναφέρεται ότι η λέξη «μακαρόνι» παράγεται από τη μεσαιωνική ελληνική λέξη «μακαρωνία», ένα νεκρώσιμο δείπνο με βάση τα ζυμαρικά, όπου μακάριζαν το νεκρό.

Η μακαρωνία με τη σειρά της έρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «μακαρία», που δεν ήταν άλλο από την ψυχόπιτα, δηλαδή, ένα κομμάτι άρτου, στο σχήμα του σύγχρονου μελομακάρονου, το οποίο το προσέφεραν μετά την κηδεία.


Αργότερα, όταν η μακαρία περιλούστηκε με σιρόπι μελιού ονομάστηκε: μέλι+μακαρία = μελομακάρονο και καθιερώθηκε ως γλύκισμα του 12ημέρου, κυρίως από τους Μικρασιάτες Έλληνες και με το όνομα «φοινίκια». Οι Λατίνοι και αργότερα οι Ιταλοί χρησιμοποιούσαν τη λέξη μακαρωνία ως maccarone που τελικά κατέληξε να σημαίνει το σπαγγέτι, ενώ από το μεσαίωνα και μετά, στη Γαλλία και την Αγγλία, ένα είδος αμυγδαλωτού μπισκότου ονομάστηκε «macaroon», το οποίο είναι το γνωστό σε όλους σήμερα «μακαρόν».

Όσον αφορά στην ονομασία του κουραμπιέ ο Δημήτρης Σταθακόπουλος, δρ. κοινωνιολογίας της Ιστορίας, Παντείου πανεπιστημίου, έχει συλλέξει ενδιαφέρονα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία η ρίζα του είναι: Qurabiya στα Αζέρικα, Kurabiye, στα τουρκικά και φυσικά Κουραμπιές στα ελληνικά, που στην κυριολεξία σημαίνει Kuru = ξηρό, biye = μπισκότο.

Ωστόσο, η ονομασία μπισκότο καθιερώθηκε τον Mεσαίωνα, ετυμολογικά προερχόμενη από το λατινογενές bis-cuit, που σημαίνει ψημένο δύο φορές (στα αρχαία ελληνικά λεγόταν δί-πυρον), ως τεχνική ψησίματος για να μην «χαλάει» εύκολα ο άρτος, κυρίως των στρατιωτών και των ναυτικών.

Στα σύγχρονα ιταλικά, η λέξη είναι biscotto (τo cookies έχει φλαμανδική / ολλανδική προέλευση που πέρασε στην αγγλική γλώσσα). Το λατινικό bis-cuit διαδόθηκε μέσω των Βενετών εμπόρων και στην Ασία, όπου καθιερώθηκε ως παραφθορά της λατινικής λέξης, σε biya/biye, οπότε συνδέθηκε με το δικό τους Qura /Kuru (ξηρό) και έδωσε τη νέα μικτή (λατινο-ανατολίτικη) λέξη Qurabiya / Kurabiye, η οποία με αντιδάνεια ξαναγύρισε στη δύση και ελληνοποιημένη πλέον έδωσε το «κουραμπιές» με την έννοια του ξηρού μπισκότου, που διανθίστηκε με αμύγδαλα, ζάχαρη άχνη κ.λπ.


WorldWide Telescope


Το WorldWide Telescope είναι ένα δωρεάν πρόγραμμα από τη Microsoft που μας δίνει τη δυνατότητα να εξερευνήσουμε το σύμπαν και το εντυπωσιακό περιεχόμενο του. Από τα καλύτερα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια στον κόσμο! 
Πολύχρωμα νεφελώματα, μακρινοί γαλαξίες, μαύρες τρύπες, και τα σύννεφα είναι όλα προσβάσιμα από την επιφάνεια εργασίας, με λίγα μόνο κλικ. 
Αρχικές οδηγίες χρήσης (pdf) στα ελληνικά, εδώ. 
Μέγεθος: 93.7 MB
Λειτουργικό σύστημα: Windows All
Κατασκευαστής: Microsoft
Πηγή: worldwidetelescope.org

Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2016

Χριστουγεννιάτικη ιστορία

Διήγημα του Κάρολου Ντίκενς, που δημιούργησε τον μοναδικό μεγάλο χριστουγεννιάτικο μύθο της σύγχρονης λογοτεχνίας. 

Ο πρωτότυπος τίτλος του είναι A Christmas Carol (Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα). Το βιβλίο κυκλοφόρησε στις 19 Δεκεμβρίου 1843.


Ήρωας του μυθιστορήματος είναι ο Εμπενίζερ Σκρουτζ, ένας ηλικιωμένος τσιγκούνης, που δεν αισθάνεται συμπόνια για κανέναν από τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του. Στο μυαλό του οι άνθρωποι υπάρχουν μόνο για να του προσφέρουν χρήματα, ενώ απεχθάνεται τα Χριστούγεννα, καθώς θεωρεί ότι προσθέτουν ένα ακόμα χρόνο στην πλάτη του, χωρίς να τον κάνουν πλουσιότερο.


Την παραμονή κάποιων Χριστουγέννων, ο Σκρουτζ δέχεται έναν απρόσκλητο επισκέπτη.
Είναι το φάντασμα του νεκρού συνεργάτη του Τζέικομπ Μάρλεϊ, τσιγκούνη και μίζερου, όπως ο Σκρουτζ, που τον προειδοποιεί να αλλάξει χαρακτήρα για να μην έχει την ίδια κατάληξη με αυτόν. Στη συνέχεια, τον επισκέπτονται τα τρία φαντάσματα των
Χριστουγέννων και του υποδεικνύουν τα λάθη του, βοηθώντας τον να αγγίξει τη μετάνοια. Μετά την εμπειρία αυτή, ο πρώην εκμεταλλευτής Σκρουτζ αλλάζει άρδην τη συμπεριφορά του και μετατρέπεται στον μεγαλύτερο ευεργέτη της πόλης του.

Το βιβλίο διατρέχουν τα δύο θέματα, που έχουν κομβική σημασία στο έργο του Ντίκενς: η κοινωνική αδικία και η συνακόλουθη φτώχεια, δύο από τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά της βικτωριανής Αγγλίας, που βίωνε τον άκρατο καπιταλισμό της Βιομηχανικής Επανάστασης. Ο σπουδαίος άγγλος συγγραφέας το έγραψε σε μία περίοδο, που βρισκόταν και αυτός σε εξαιρετικά άσχημη οικονομική κατάσταση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δεθεί συναισθηματικά με τους ήρωες της ιστορίας του, δίνοντας εξαιρετική ζωντάνια στην αφήγηση. Μάλιστα, ο ίδιος έλεγε, ότι καθώς έγραφε γελούσε κι έκλαιγε ξανά και ξανά.
Το βιβλίο του Ντίκενς ζέστανε τις καρδιές των ανθρώπων και συνεισέφερε στην αναζωογόννηση των Χριστουγέννων ως γιορτή αγάπης και συμπόνοιας, σε μια περίοδο απόλυτης ένδειας για την εργατική τάξη της Αγγλίας. Ο ίδιος πίστευε σε μία «φιλοσοφία Χριστουγέννων», δηλαδή ότι το πνεύμα των Χριστουγέννων πρέπει να κυριαρχεί όλο τον χρόνο στις σχέσεις των ανθρώπων.

Η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία γνώρισε πολλές μεταφορές στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, το θέατρο και την όπερα. Ο Σκρουτζ Μακ Ντακ, ο πάμπλουτος τσιγγούνης ήρωας του Γουόλτ Ντίσνεϊ, έχει σημείο αναφοράς τον Εμπενίζερ Σκρουτζ.

www.sansimera.gr

Χριστούγεννα 2016!



Ο Χριστός γεννήθηκε, πιθανότατα, το 4 π.Χ. και είναι βέβαιο ότι δεν ήταν 25 Δεκεμβρίου.

Αρχικά, οι Χριστιανοί δεν γιόρταζαν τη γέννηση του Ιησού. Από τις υπάρχουσες πηγές φαίνεται ότι η γέννησή του, μάλλον έγινε στη διάρκεια του φθινοπώρου και όχι τον χειμώνα. Γύρω στον δεύτερο αιώνα έγινε προσπάθεια να οριστεί η πιθανή ημερομηνία γέννησης. Τα πρώτα χρόνια, τα Χριστούγεννα γιορτάζονταν μαζί με τα Θεοφάνια, δηλαδή στις 6 Ιανουαρίου.

Από τον 4ο αιώνα, όμως, η γέννηση του Χριστού διαχωρίστηκε από τα Θεοφάνια και καθιερώθηκε να εορτάζεται στις 25 Δεκεμβρίου. Ο λόγος της αλλαγής ημερομηνίας ήταν για να «χτυπηθεί» η μέρα λατρείας του Ανίκητου Ηλίου, που ήταν σημαντική για τους ειδωλολάτρες. Ίδια εποχή εορτάζονταν και τα Σατουρνάλια, αφιερωμένα στον Κρόνο καθώς και τα γενέθλια του Μίθρα, τα οποία τιμούσαν κυρίως οι Ρωμαίοι στρατιώτες. Για πρώτη φορά, τα Χριστούγεννα εορτάστηκαν στις 25 Δεκεμβρίου, το 354 μ.Χ. Ο εορτασμός εμφανίζεται στο εορτολόγιο της Ρώμης και αργότερα καθιερώθηκε στην Αντιόχεια και στην Κωνσταντινούπολη. Πολλοί ιστορικοί θεωρούν ότι μάλλον υπολογίστηκε λάθος και η γέννηση του Χριστού, η οποία φέρεται να έγινε τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Αυτό το αποδέχονται και θεολόγοι, καθώς γνωρίζουν ότι η ακριβής ημερομηνία γέννησης είναι ήσσονος σημασίας για τη θρησκεία. Το 750 μ.Χ. αποτέλεσε ορόσημο.

Ο Άγιος Βονιφάτιος αντικατέστησε την παγανιστική λατρεία της βελανιδιάς με το έλατο, το οποίο έγινε και το δέντρο των Χριστουγέννων. Για τον στολισμό των δέντρων χρειάστηκε, όμως, να περάσουν σχεδόν πέντε αιώνες. Το πρώτο στολισμένο δέντρο εμφανίστηκε το 1539 και στα κλαδιά του είχε είδη ρουχισμού και άλλα χρήσιμα είδη για τους φτωχούς. Σύμφωνα με αναφορές, ο πρώτος που στόλισε δέντρο ήταν ο Μαρτίνος Λούθηρος. Αργότερα, ο στολισμός του Χριστουγεννιάτικου δέντρου επεκτάθηκε από τη Γερμανία στην Πολωνία και στη Βρετανία.

Το 1816 καταγράφηκε το πρώτο στόλισμα δέντρου στη Βιέννη. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1833, μέσω του Όθωνα και των Βαυαρών, στολίστηκε δέντρο και στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο Ναύπλιο. Οι κάτοικοι σχημάτιζαν τεράστιες ουρές για να θαυμάσουν το νέο έθιμο. Το παράδειγμα του Όθωνα ακολούθησαν οι αυλικοί του και σταδιακά τους μιμήθηκαν οι μεγαλοαστοί και ο υπόλοιπος κόσμος. Έτσι, μπήκε σε όλα τα σαλόνια, φτωχά ή πλούσια. Άλλωστε, από έλατα στην Ελλάδα άλλο τίποτα. Κάτι που, κατά την άποψη των χριστιανών, έδινε την ιδέα της αναγέννησης του κόσμου μέσω του χριστιανισμού, που ήθελε να προσδώσει νέα διάσταση στα πράγματα, ξεπερνώντας τις αρχαίες θρησκείες.

Σάββατο 24 Δεκεμβρίου 2016

Η όμορφη ισλανδική παράδοση ν΄ ανταλλάζουν βιβλία την παραμονή των Χριστουγέννων

Οι λάτρεις του βιβλίου σίγουρα θα ήθελαν να υιοθετήσουν αυτό το υπέροχο
χριστουγεννιάτικο έθιμο από την Ισλανδία, που οποία συνδυάζει λογοτεχνία και διακοπές, δύο σε ένα!
Οι Ισλανδοί λοιπόν, την παραμονή των Χριστουγέννων δωρίζουν ο ένας στον άλλο βιβλία και στη συνέχεια περνάνε τη νύχτα διαβάζοντας. Το έθιμο αυτό τόσο βαθιά ριζωμένο στην κουλτούρα τους , που κάθε χρόνο τέτοια εποχή, τα σπίτια πλημμυρίζουν βιβλία. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου που η πλειοψηφία των βιβλίων στην Ισλανδία πωλείται μεταξύ Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τα Χριστούγεννα.


Σ αυτή την εποχή του χρόνου, τα περισσότερα νοικοκυριά θα λάβουν τον ετήσιο δωρεάν κατάλογο βιβλίων των καινούριων εκδόσεων που ονομάζεται Bokatidindi, έτσι ώστε να επιλέξουν ποια απ αυτά θέλουν να αγοράσουν, τροφοδοτώντας τη “ραχοκοκαλιά της εκδοτικής βιομηχανίας.”


“Είναι σαν την εκπυρσοκρότηση του όπλου για την έναρξη του αγώνα», λέει ο Baldur Bjarnason, ένας ερευνητής ο οποίος έχει γράψει για τη βιομηχανία του ισλανδικού βιβλίου. “Δεν είναι απλά ένας τυχαίος κατάλογος που μοιράζεται στα γραμματοκιβώτια κι όλοι θα τον αγνοήσουν. Τα βιβλία έχουν εξέχουσα σημασία εδώ.”

Το μικρό αυτό νησί, με πληθυσμό μόλις 329.000 άτομα, έχει μία εξαιρετική λογοτεχνική αύρα. Αγαπούν να διαβάζουν και να γράφουν.

Σύμφωνα με άρθρο του BBC , «Η χώρα έχει τους περισσότερους συγγραφείς, τα περισσότερα βιβλία που έχουν εκδοθεί και διαβάζονται, κατά κεφαλήν, περισσότερα βιβλία απ΄ οπουδήποτε αλλού στον κόσμο … Μάλιστα ένας στους 10 Ισλανδούς θα δημοσιεύσει κάποια στιγμή στη ζωή του ένα βιβλίο

Ένα ακόμα ιδιαίτερο γνώρισμα της σχέσης των Ισλανδών με το βιβλίο, είναι η αξία που αποδίδεται στο χαρτί, αφού τα e – books δεν είναι και τόσο δημοφιλή όσο στις υπόλοιπες δυτικές χώρες. Ένας ιδιοκτήτης βιβλιοπωλείου υπογραμμίζει ότι το έντυπο βιβλίο είναι ένα τεράστιο δώρο για τη χώρα.

Ακούγεται σαν θαυμάσια παράδοση, ιδανική για ένα χειμωνιάτικο βράδυ . Είναι κάτι που σίγουρα θα ευχόμασταν να το ενσωματώσουμε και στην δική μας Χριστουγεννιάτικη παράδοση, γιατί όπως και να χει ο συνδυασμός των γιορτών με ένα καλό βιβλίο είναι σίγουρα μία πολύ ελκυστική πρόταση για αυτούς που το αγαπάνε πολύ.

Τρίτη 17 Μαΐου 2016

Έρευνα του ΜΙΤ: Αρνητική επίδραση στην επίδοση η χρήση ψηφιακών συσκευών κατά τη διδασκαλία

The Impact of Computer Usage on Academic Performance: Evidence from a Randomized Trial at the United States Military Academy
Susan Payne Carter Kyle Greenberg Michael Wal

Το βασικό συμπέρασμα έρευνας, που δημοσιεύθηκε στις 5 Μαΐου από το Ινστιτούτο
Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), είναι ότι οι μαθητές που χρησιμοποιούν ψηφιακές συσκευές κατά τη διάρκεια του μαθήματος δεν έχουν καλύτερες επιδόσεις στις εξετάσεις σε σχέση με τους μαθητές που δεν διαθέτουν ψηφιακές συσκευές( Η/Υ, ταμπλέτες) και κρατούν ιδιόχειρες σημειώσεις σε χαρτί.

Συγκεκριμένα η έρευνα αναφέρει ότι οι επιδόσεις των μαθητών που χρησιμοποιούν ψηφιακές συσκευές υπολείπονται κατά 20% περίπου των μαθητών που δεν χρησιμοποιούν.




Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 726 προπτυχιακών φοιτητών σε στρατιωτική ακαδημία των ΗΠΑ με κατεύθυνση τα οικονομικά, σε πραγματικές συνθήκες σχολικής τάξης κατά τη διάρκεια εξαμήνου.

Η ερευνητική ομάδα εστίασε την έρευνά της σε τρεις ομάδες φοιτητών (ακαδημαϊκά έτη 2014-15 και 2015-16).

Η 1η ομάδα χρησιμοποιούσε κατά τη διάρκεια των μαθημάτων φορητούς υπολογιστές ή ταμπλέτες χωρίς περιορισμούς. Οι φοιτητές είχαν τη δυνατότητα να κρατούν σημειώσεις, να αναζητούν πληροφορίες σχετικές με το θέμα της διδασκαλίας κλπ, με τις ψηφιακές συσκευές που διέθεταν .

Η 2η ομάδα είχε περιορισμένη πρόσβαση στις ψηφιακές συσκευές, σε σχέση με την 1η ομάδα, και επίβλεψη από τον καθηγητή 

Η 3η ομάδα, που ήταν και η ομάδα ελέγχου της έρευνας, δεν είχε πρόσβαση κατά τη διάρκεια του μαθήματος σε ψηφιακές συσκευές. Οι σημειώσεις γίνονταν μόνο σε προσωπικά σημειωματάρια-τετράδια.

Η προσοχή των μαθητών όμως της 1ης ομάδας κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας, όπως αναφέρεται στην περιγραφή των αποτελεσμάτων της έρευνας, πολλές φορές αποσπόταν στο σερφάρισμα στο διαδίκτυο και στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Επιπλέον η χρήση Η/Υ δεν αποδείχτηκε αποτελεσματικός τρόπος στο να καταγράφονται, από τους φοιτητές, οι σχετικές με το μάθημα σημειώσεις.

Ένας προβληματισμός που διατυπώνεται από τους ερευνητές είναι ότι τα ποσοστά χαμηλών επιδόσεων μπορεί να ήταν μεγαλύτερα σε τάξεις μαθητών με χαμηλότερα κίνητρα από το δείγμα της έρευνας που αφορούσε φοιτητές.

Οι ερευνητές στο τέλος της παρουσίασης της έρευνάς τους δεν παραλείπουν και επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αφορούν τη σκόπιμη χρήση της τεχνολογίας που έχει ως σκοπό να ενισχύσει την κατανόηση και ικανότητα του μαθητή.


Δείτε εδώ αναλυτικά την έρευνα όπως δημοσιεύεται στη σελίδα ενημέρωσης του ΜΙΤ


πηγή


Σάββατο 26 Μαρτίου 2016

Καθημερινές λέξεις – φράσεις, με βυζαντινές ρίζες

Oι Bυζαντινοί, συχνά στους δρόμους και στις πλατείες διασκέδαζαν, παρακολουθώντας το
θέαμα της διαπόμπευσης. Οι κλέφτες, οι μοιχοί και οι μοιχαλίδες, οι δειλοί, οι μέθυσοι, οι αντάρτες, σημαντικά πρόσωπα που εξέπιπταν του αξιώματός τους όπως στρατηγοί, πατριάρχες, ακόμα και αυτοκράτορες, εξευτελίζονταν με την ατιμωτική αυτή διαδικασία.

Η διαπόμπευση ήταν πολύ συνηθισμένη, κάτι που αποδεικνύεται από το πλήθος των φράσεων που σχετίζονται με αυτήν.

Αυτός που επρόκειτο να διαπομπευτεί κουρευόταν. Σήμερα το κοντό μαλλί δεν έχει τίποτα το προσβλητικό, τότε όμως που οι πολίτες, εκτός από τους μοναχούς και τους κληρικούς, είχαν μακριά μαλλιά, το να παρουσιαστεί κάποιος κουρεμένος ήταν μεγάλη προσβολή.
Εκτός από αυτούς που πενθούσαν, μόνο οι τιμωρημένοι κουρεύονταν, για αυτό και η φράση «ο δείνα τυπτόμενος και κουρευόμενος, εξοριζέσθω».



Λαμβάνοντας αυτά υπόψη, θα καταλάβουμε τις σημερινές φράσεις: "άντε πήγαινε να κουρευτείς", δηλαδή είσαι τόσο φαύλος, ώστε σου αξίζει να κουρευτείς.

Στη συνέχεια, αυτοί που επιτηρούσαν τους διαπομπευόμενους, για να προκαλέσουν το γέλιο των θεατών τους, τους άλειφαν με ασβόλη (καπνιά, φούμο) και από δω βγήκε η φράση «αποσβολώθηκα ή έμεινα αποσβολωμένος», δηλαδή, ντράπηκε τόσο πολύ ο άνθρωπος που τον διαπόμπευαν, όταν του άλειψαν το πρόσωπο με ασβόλη, ώστεV«αποσβολώθηκε, έμεινε αποσβολωμένος».

Την ασβόλη τότε την έλεγαν μούντζα (= μουντό χρώμα). Απ’ εδώ έχουμε την αρχή του ρήματος μουντζώνω ή μουντζουρώνω, καθώς και οι φράσεις: «έφυγε μουντζουρωμένος», δηλαδή ντροπιασμένος, «κοίταξε να μην με μουντζουρώσεις», να μη με προσβάλλεις, «έννοια σου κι εγώ σε βάφω», δηλαδή θα σε τιμωρήσω.


Και επειδή την ασβόλη, την αιθάλη, την άλειβαν στο πρόσωπο του «περιαγόμενου» παίρνοντας την με την παλάμη του χεριού και κατόπιν άνοιγαν τα δάχτυλα τους, γι’ αυτό και το υβριστικό σχήμα του ανοίγματος της παλάμης πήρε το όνομα μούτζα και το ρήμα μουτζώνω, που συνώνυμο του είναι το ρήμα φασκελώνω ή σφακελώνω.

Αντί για ασβόλη- καπνιά, μερικές φορές το πρόσωπου του τιμωρημένου το άλειφαν με μια ερυθρή βαφή. Από εδώ βγήκε και η φράση κόκκινος, θα σε κοκκίνισε ή είναι κοκκινισμένος, που το λέμε για τον απελπισμένο άνθρωπος που είναι στο χείλος της καταστροφής.

Αυτός που αποδεικνύεται αθώος, παρουσιάζεται στην κοινωνία με λευκό πρόσωπο, ενώ αντιθέτως ο ένοχος και ο διαπομπευόμενος με μαύρο. Γι αυτό λέμε σήμερα βγήκε ασπροπρόσωπος ή να με βγάλεις ασπροπρόσωπο ή κοίταξε να μη με μουτζουρώσεις, δηλ. να μη με κάνεις να ντραπώ για τη συμπεριφορά σου.

Τον ένοχο κατόπιν τον ανέβαζαν πάνω σε γάιδαρο, γυρισμένο ανάποδα και να κρατά την ουρά του ζώου. Από δω βγήκε η φράση «τον ανέβασαν στο γάιδαρο» και επίσης «νόμιζα ότι ήμουν καβάλα σε γάιδαρο» που δηλώνουν την ντροπή.
Τον περιφερόμενο όχι μόνο τον κορόιδευαν αλλά και για να γίνεται θόρυβος, του κρεμούσαν κουδούνια από το λαιμό του ή τον υποδέχονταν με κωδωνοκρουσίες. Έτσι έχουμε τις φράσεις «του βάρεσαν καμπάνες» και γρήγορα θα «ακούσεις την καμπάνα σου» δηλαδή την τιμωρία σου. Επίσης λέμε ¨του κρέμασαν κουδούνια» εννοώντας ότι τον τιμώρησαν, όταν μαθεύτηκαν οι πράξεις του.

Τέλος η διαπόμπευση στο βυζάντιο λεγόταν συγύρισμα και συγυρίζω. Από δω ασφαλώς βγήκε η απειλητική φράση "θα σε συγυρίσω".

«Εν Μέση Οδώ»


Πολλές φορές προτείνουμε να ακολουθηθεί η μέση οδός. Δηλαδή μια λύση μεταξύ δύο ακραίων προτάσεων.

Άλλες φορές όμως χρησιμοποιούμε την έκφραση "εν μέση οδώ", για να δηλώσουμε κάτι ανάρμοστο που έγινε δημοσίως. Στην ομιλουμένη λέμε «μεσ’ τη μέση του δρόμου» προφανώς μεταφέροντας το «μέση οδός» στη σημερινή γλώσσα. πχ. "Σταμάτα να φωνάζεις μεσ’ τη μέση του δρόμου". Η οδός όμως είναι η τυχούσα οδός; Είναι το ίδιο να πεις ή να κάνεις κάτι στην οδό Σταδίου ή σε κάποιο απόμερο συνοικιακό δρόμο; Επίσης οποιοσδήποτε και αν είναι ο δρόμος γιατί η μέση του να είναι πιο εκτεθειμένη από τις άκρες;

Περιτριγυρισμένη από επτά λόφους, η Κωνσταντινούπολη, όπως και η Ρώμη, διαιρέθηκε σε 14 περιοχές (ρεγεώνες- Lat. regione). Το κέντρο του παλαιού Βυζαντίου, το Τετράστοον, μαζί με τον κοντινό ιππόδρομο, επαναπροσδιορίστηκε αρχιτεκτονικά και μετονομάστηκε σε Αυγουσταίον, προς τιμή της Αυγούστας Ελένης, μητέρας του Κωνσταντίνου. Συνδυάστηκε με το νέο φόρο (αγορά) του Κωνσταντίνου, κοντά στον οποίο διακλαδωνόταν η Μέση οδός, ο κύριος οδικός άξονας της πόλης που οδηγούσε μέχρι την πρώτη Χρυσή Πύλη. Στη δυτική πλευρά του Αυγουσταίου βρισκόταν ο ναός ο αφιερωμένος στην Αγία του Θεού Σοφία, και στα ανατολικά ανεγέρθηκε το πρώτο μέγαρο της Συγκλήτου. Ανατολικά του ιπποδρόμου βρισκόταν το αυτοκρατορικό παλάτι.

«Μέση οδός» ονομαζόταν ο δρόμος που ξεκινούσε από το Μίλλιον, (εκεί ήταν η Αγία Σοφία, ο Ιππόδρομος, το Αυγουσταίο, τα Λουτρά του Ζευξίππου), και περνούσε από τον Φόρο (αγορά) του Κωνσταντίνου, το Τετράπυλον, τον Φόρο του Θεοδοσίου (ή του Ταύρου), τον Φόρο του Βοός, τον Φόρο του Αρκαδίου, την Παλαιά Χρυσή Πύλη των τειχών του Κωνσταντίνου, περνούσε από το Σίγμα και έφθανε μέχρι την Ξυλόκερκον [Πύλη] που λέγονταν και «Δευτέρα Στρατιωτική».

Ονομάστηκε προφανώς έτσι γιατί χώριζε στην μέση την Κωνσταντίνου Πόλη. Η «Μέση» [εννοείται οδός] είναι κύριο ουσιαστικό και θα πρέπει να γράφεται με κεφαλαίο Μ.

Είναι φανερό ότι ήταν ο πιο κεντρικός και πολυσύχναστος δρόμος της Κωνσταντίνου Πόλης. ‘Αρα ό,τι γίνονταν ή λέγονταν στη Μέση, "εν Μέση οδώ", δημοσιοποιείτο αμέσως.

Ας μην ξεχνάμε πως η Μέση περνούσε από μεγάλα και πολυσύχναστα φόρα (πλ. του λατ. forum αγορές). Συνώνυμο του «εν μέση οδώ» ήταν και το «θα τα βγάλω όλα στα φόρα» … και όχι «στη φόρα» όπως λέμε λανθασμένα.

Οταν κάποιος κάνει μια ξαφνική δημόσια εμφάνιση λέμε οτι «πετάχτηκε στη Μέση» ή "βγήκε στή Μέση". Αντίθετα η φράση «πρέπει να βγεί απ΄την Μέση» σημαίνει "πρέπει να πάψει να εμφανίζεται δημοσίως".

Είναι τύπος και υπογραμμός


Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στην καλλιγραφία. Ο δάσκαλος έγραφε τον υπογραμμό, δηλαδή μια λέξη ή μια σειρά με καλλιγραφικά γράμματα. Τα παιδιά έπειτα προσπαθούσαν να μιμηθούν τα γράμματα του δασκάλου. Από την προσπάθεια αυτή των μαθητών, δηλαδή να μιμηθούν τον υπογραμμό, έμεινε μέχρι τις μέρες μας η φράση: «Είναι τύπος και υπογραμμός», που σημαίνειαυτό που αξίζει κανείς να μιμηθεί.

Φτου κι απ’ την αρχή

Όταν, στα βυζαντινά χρόνια, τελείωναν τα παιδιά την καλλιγραφία τους, έδιναν στο δάσκαλο την πλάκα, για να τη διορθώσει. Μετά τη διόρθωση ο δάσκαλος ζητούσε από τα παιδιά να την ξαναγράψουν. Επειδή πολλές φορές δεν είχαν σφουγγάρι, έσβηναν την πλάκα με τα δάχτυλα, αφού προηγουμένως τα έφτυναν. Από τότε επικράτησε η φράση: «Φτου κι απ’ την αρχή».

Τρώει τα νύχια του για καβγά

Ένα από τα αγαπημένα θεάματα των Ρωμαίων και αργότερα των Βυζαντινών, ήταν η ελεύθερη πάλη. Οι περισσότεροι από τους παλαιστές, ήταν σκλάβοι, που έβγαιναν από το στίβομε την ελπίδα να νικήσουν και να απελευθερωθούν. Στην ελεύθερη αυτή πάλη επιτρέπονταν τα πάντα γροθιές, κλωτσιές, κουτουλιές, ακόμη και το πνίξιμο. Το μόνο που απαγορευόταν αυστηρά ήταν οι γρατζουνιές. Ο παλαιστής έπρεπε να νικήσει τον αντίπαλό του, χωρίς να του προξενήσει την παραμικρή αμυχή με τα νύχια, πράγμα, βέβαια, δυσκολότατο, γιατί τα νύχια των δυστυχισμένων σκλάβων, που έμεναν συνέχεια μέσα στα κάτεργα, ήταν τεράστια και σκληρά από τις βαριές δουλειές που έκαναν. Γι’ αυτό λίγο προτού βγουν στο στίβο, άρχιζαν να τα κόβουν, όπως μπορούσαν, με τα δόντια τους. Από το γεγονός αυτό βγήκε κι η φράση «τρώει τα νύχια του για καβγά».

Παστρεύω


Το ρήμα αυτό, που σημαίνει σήμερα «καθαρίζω», προέρχεται από μικρής εκτάσεως αναγραμματισμό της λέξεως «σπαρτεύω», καθώς οι βυζαντινοί γιa να σκουπίσουν χρησιμοποιούσαν σάρωθρα φτιαγμένα από σπαρτά.

Λαβώνω

Η λέξη αρχικά δήλωνε τραυματισμό προερχόμενο από τις «λαβές» των παλαιστών. Αργότερα η έννοιά της έγινε γενικότερη.

Κουβέντα

Τον καιρό που η λατινική γλώσσα βρισκόταν σε ευρεία χρήση στο Βυζάντιο, η συνεδρίαση των δύο βουλευτικών σωμάτων του Κράτους ονομαζόταν «Cuventus». Έτσι προήλθε η λέξη «κουβέντα», που σημαίνει «συζήτηση».

Σκουλαρίκι

Όπως γνωρίζουμε, στην ελληνική γλώσσα, τα κοσμήματα των αυτιών (ώτων), ονομάζονται «ενώτια». Στο Βυζάντιο, οι άνδρες της φρουράς του Ανακτόρου φορούσαν τέτοια ενώτια. Επειδή οι ίδιοι ονομάζονταν «Σχολάριοι», τα κοσμήματα αυτά λέγονταν «σχολαρίκια ενώτια». Με την πάροδο του χρόνου, το ουσιαστικό «ενώτια» εκτοπίστηκε και ο επιθετικός προσδιορισμός «σχολαρίκια», παρεφθάρη σε «σκουλαρίκια».

Μακαρόνια

Δεν αντλούν την καταγωγή τους από την Ιταλία…! Από τα πανάρχαια χρόνια οι Έλληνες παρασκεύαζαν διαφόρων μορφών ζυμαρικά, κάποια από τα οποία αποκαλούσαν «μακαρία τροφή» ή «τροφή των μακάρων», δηλαδή αυτών που ζούσαν ευτυχείς μακρυά από τις λύπες. (Πρβλ. την «μακαρίνα», που παραδοσιακά παρασκευάζουν οι Πόντιοι).


Ψυχαγωγία

Κατά τη βυζαντινή εποχή, στα ορυχεία, άνοιγαν ειδικούς αγωγούς προκειμένου να αερίζονται οι στοές με καθαρό – ψυχρό – αέρα, σε αντίθεση με την αποπνικτική ζέστη που επικρατούσε στο υπέδαφος. Σήμερα η λέξη έχει και την ένοια της διασκέδασης.

Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλλα

Σήμερα η φράση αυτή χρησιμοποιείται ειρωνικά γιά να δηλώσει τις ασυναρτησίες που λέγει κάποιος. Φυσικά, σε καμμία περίπτωση δεν σχετίζεται με την… κανέλλα! Απλά ήταν ένα «κλισέ» που χρησιμοποιούσαν οι αγγελιοφόροι – αλλά και ο απλός κόσμος – γιά να ορίσουν σημείο συναντήσεως. Συνεπώς, το τμήμα «και στην κορφή κανέλλα» εσήμαινε: «και στην κορφή (του λόφου – η Κων/πολη είναι Επτάλοφος), κάν έλα (= αν μπορείς έλα)».

Του έψησαν το ψάρι στα χείλη

Όπως αναφέρει ο ιστορικός Θεοφάνης, στο Βυζάντιο κάποτε, ένας μοναχός, ονόματι Μεθόδιος, κατά την περίοδο της Σαρακοστής, συνελήφθη να τηγανίζει ψάρια μέσα σε μια σπηλιά, που ήταν κοντά στο μοναστήρι. Η πράξη του αυτή θεωρήθηκε μεγάλο αμάρτημα. Το ηγουμενοσυμβούλιο της μονής αποφάσισε να τον τιμωρήσει καταδικάζοντάς τον να του γεμίσουν το στόμα με αναμμένα κάρβουνα και να του βάλουν στα χείλη ένα ωμό ψάρι, για να ψηθεί! Η φράση λοιπόν έμεινε ως δηλωτική της άδικης ή υπερβολικής κακοπάθειας ενός ανθρώπου.

Να μου τρυπήσεις τη μύτη

Κατά τη βυζαντινή εποχή συνήθιζαν να τρυπούν τις μύτες των αιχμαλώτων (ανάμεσα στα ρουθούνια). Η φράση αυτή χρησιμοποιήθηκε σε παιχνίδια με στοιχήματα.

Ψάρι πλακί

Προέρχεται από την τακτική των βυζαντινών να ψήνουν τα ψάρια με λάδι σε «ρηχή» πλάκα.

Με το νι (Ν) και με το σίγμα (Σ)

Στη βυζαντινή περίοδο πολλές λέξεις κατέληγαν σε «ν» ή «ς» και εθεωρούντο γραμματικά πληρέστερες σε σύγκριση με εκείνες που δεν είχαν κατάληξη σε ένα από τα δύο αυτά γράμματα. Γι’ αυτό και ολοκληρωμένες φράσεις θεωρούσαν εκείνες που είχαν πολλά «ν» και «ς». Σήμερα η φράση έχει την έννοια της πληρότητας μιάς αφηγήσεως.

Λόγια της καραβάνας

Την εποχή εκείνη η λέξη «καραβάνα» ταυτιζόταν νοηματικά με τη λέξη «καραβάνι». Η φράση λοιπόν σημαίνει τα λόγια που εκστομίζονται άσκοπα, απλώς γιά να περάσει η ώρα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Πήγε η ψυχή μου στην Κούλουρη

Φράση με καταγωγή από την Αθήνα της κλασικής αρχαιότητας. Λεγόταν εν όψει σοβαρών κινδύνων ή λαχτάρας προερχομένης από φόβο, υπενθυμίζοντας τις αλλεπάλληλες φυγές των Αθηναίων αμάχων από την πόλη τους προς την Κούλουρη (Σαλαμίνα), κατά τις περσικές επιδρομές.

Θα σου αλλάξω την πίστη

Η έκφραση προέρχεται από τα δεινά των κατοίκων των ανατολικών βυζαντινών επαρχιών, που δεχόμενοι συνεχώς εισβολές από τις ορδές του Ισλάμ, αναγκάζονταν πολλές φορές να αλλάζουν την πίστη τους.

Οι παραπάνω αναφορές είναι ένα μικρό δείγμα της βυζαντινής παραδόσεως στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Είναι γενικώς παραδεκτό ότι η διαδοχή των γενεών βάζει τη δική της σφραγίδα εμπλουτισμού στο γλωσσικό μας αισθητήριο, που αντανακλά συνήθειες παλαιοτέρων εποχών. Άραγε, με δεδομένη τη δική μας σημερινή γλωσσοπενία, οι επίγονοί μας τι θα έχουν να θυμούνται από εμάς; Μήπως πράγματα που σχετίζονται μόνο με ξενόφερτους -και κατά το πλείστον βλακώδεις – νεολογισμούς;

Ας ελπίσουμε όχι…